TT - Sau khi Bộ Tài chính cho biết đã phát hành thành công 1 tỉ USD trái phiếu quốc tế, ngày 1- 2 Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Xuân Hà đã có buổi trao đổi với báo chí.

Thưa ông, Philippines cũng phát hành 1 tỉ USD trái phiếu ngày 7-1-2010 và đã vay được với lãi suất 5,67%; Indonesia phát hành 2 tỉ USD ngày 13-1-2010, lãi suất cũng chỉ 6%. Tại sao VN lại vay với mức 6,95%?

- Lợi tức của trái phiếu được căn cứ vào xếp hạng tín nhiệm của VN, tình hình giao dịch của trái phiếu VN đã phát hành (750 triệu USD năm 2005) và tình hình thị trường vốn quốc tế tại thời điểm phát hành. Về xếp hạng tín nhiệm, có ba tổ chức lớn đã đánh giá VN và hai tổ chức đã xếp hạng VN thấp hơn Philippines và Indonesia.

Ngoài xếp hạng, họ cũng đánh giá triển vọng của VN là “negative” (tiêu cực) trong khi xếp Philippines và Indonesia mức “ổn định”. Tham chiếu với trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Kho bạc Mỹ, trái phiếu của VN cũng bị chênh khoảng 378 - 385 điểm. Nên ngay các trái phiếu đã phát hành cùng đợt năm 2005, trái phiếu của VN đúng là phải có lợi tức cao hơn 1,25-1,50% so với Indonesia, Philippines.

Về tính thanh khoản của trái phiếu VN, thực tế phải nói là thấp. Nó cũng như cổ phiếu, nếu trái phiếu nào dễ bán thì họ sẽ mua nhiều hơn. Trái phiếu nào thanh khoản kém thì mức lãi thường phải cao hơn. Nhưng mức lợi tức VN phải trả, theo chúng tôi, là phù hợp.

* Tại sao VN lại chọn thời điểm phát hành là 25-1-2010, bởi đây là thời điểm đang khá khó khăn của thị trường chứng khoán Mỹ?

* Tại sao lại cho rằng phát hành trái phiếu lần này là thành công, thưa ông? - Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới chưa thật sự thoát khỏi khủng hoảng, dù mức lãi suất cao hơn một số nước trong khu vực nhưng chúng tôi vẫn cho rằng đợt phát hành đã thành công tốt đẹp. Lý do, nó đạt được mục tiêu mà Chính phủ đã đề ra. Thứ nữa, đợt này chúng ta đã phát hành được nhiều vốn hơn, với lãi suất thấp hơn lần phát hành năm 2005.

- Ban đầu chúng tôi bàn với tổ hợp bảo lãnh khoảng 21, 22-1 sẽ thực hiện giao dịch. Nhưng hai ngày đó thị trường Mỹ rất khó khăn, không có lợi nên chúng tôi quyết định dời sang ngày 25-1.

Khi phát hành, kết quả rất mừng, các nhà đầu tư đã mua trọn 1 tỉ USD trái phiếu của VN. Các nhà đầu tư Mỹ đã mua 56%, 28% là các nhà đầu tư châu Á và 16% là các nhà đầu tư châu Âu.

* Xếp hạng tín nhiệm thấp cho thấy thế giới đang quan ngại về khả năng ổn định kinh tế vĩ mô của VN, đặc biệt là vấn đề tỉ giá, lạm phát sắp tới?

- Các nhà đầu tư cực kỳ quan tâm đến dự trữ ngoại hối, cán cân thanh toán quốc tế, nợ quốc gia, chính sách tiền tệ, trong đó có cả chính sách tỉ giá hối đoái, lãi suất, biến động lạm phát trong năm 2009 và chính sách của VN...

Các câu hỏi của các nhà đầu tư với chúng tôi đều xoay quanh chuyện này. Định mức tín nhiệm của VN là kết quả đánh giá của các tổ chức. Họ dựa trên nhiều phương diện, đánh giá cao tăng trưởng, ổn định chính trị, quyết tâm cải cách, nợ chính phủ ở mức an toàn của VN... Nhưng họ cũng đánh giá cán cân thanh toán ta nhập siêu nhiều, cải cách hệ thống ngân hàng và lạm phát... chưa tốt.

* Trái phiếu VN kém hấp dẫn phải chăng vì đợt vay trước cho Vinashin, theo một báo cáo của Bộ Tài chính, đến 31-12-2008 các công ty con của tập đoàn này còn nợ 57 triệu USD tiền lãi chưa trả được? Bộ Tài chính đang phải ứng ngân sách ra trả thay?

- Việc phát hành và dành số tiền phát hành trái phiếu quốc tế 750 triệu USD cho Vinashin diễn ra khi tôi còn làm chủ tịch Ủy ban Chứng khoán nhà nước nên tôi không nắm rõ. Việc dành tiền cho Vinashin là chủ trương của Chính phủ. Đến giờ phút này, tôi được biết đã thực hiện nghiêm nghĩa vụ trả nợ với nhà đầu tư quốc tế.

Bộ Tài chính chưa phải trích một đồng ngân sách nào cho Vinashin trả lãi. Đợt trả lãi gần đây nhất, Vinashin đã trả đầy đủ. Hiện Chính phủ đã khoanh dự án đầu tư của Vinashin, yêu cầu thoái vốn khỏi dự án không phải lĩnh vực kinh doanh chính, tôi tin Vinashin vẫn có cơ hội vươn lên.

* Vậy số tiền 1 tỉ USD trái phiếu quốc tế bao giờ sẽ về đến VN và kế hoạch sử dụng nguồn vốn này ra sao, có tính tiêu chí hiệu quả hay chủ yếu phân bổ cho các tập đoàn?

- Ngày 25-1 chúng ta phát hành thì đến ngày 29-1 tiền đã về đến tài khoản của VN. Trong cáo bạch, chúng tôi đã khẳng định VN sẽ dùng khoản này để chi tiêu Chính phủ nói chung, trong đó có cho vay lại với một số dự án. Trước hết sẽ dành cho Nhà máy lọc dầu Dung Quất vay lại. Phần còn lại chúng tôi dự kiến trình Chính phủ dành cho một số dự án đầu tư.

* Ngoài vay nước ngoài, VN còn tiếp tục vay bằng trái phiếu ngoại tệ trong nước? Việc phát hành trái phiếu lần này có làm nợ quốc gia của VN tăng mạnh?

- Việc vay trong nước sẽ vẫn phải tiến hành qua kênh trái phiếu. Bộ Tài chính từng phát hành trái phiếu ngoại tệ trong nước nhưng vốn kêu gọi được không đáp ứng nhu cầu, thời hạn cũng không được dài. Huy động nước ngoài của ta trước nay chủ yếu qua ODA.

Khi VN đã thành nước có thu nhập trung bình, ODA sẽ giảm nên ta phải có kênh huy động qua phát hành trái phiếu quốc tế. Nợ nước ngoài của VN, gồm cả nợ chính phủ và nợ doanh nghiệp, hiện ở mức 30% GDP.

CẦM VĂN KÌNH ghi

Tuoi tre Online